X
تبلیغات
کامپیوتر - نرم افزار - مادر بورد يا برد اصلي كامپيوتر ( Mother Board , Main Board )

کامپیوتر - نرم افزار

نرم افزار ، مقاله ، تصویر

مادر بورد يا برد اصلي كامپيوتر ( Mother Board , Main Board )

بردي است كه كليه برد هاي كامپيوتر روي اين نصب مي شوند . بر روي آن محل هايي براي اتصال يا قرار گرفتن كارت هاي مختلف , كابل هاي مختلف و سي پي يو قرار دارد . ابعادي حدود  25 * 30  سانتي متر دارد . چند مدل رايج آن عبارتند از : GIGA  ,  Asus  ,  . ATC 7010 جزء اصلي ترين بردها محسوب مي گردد . نوع سي پي يو و ايرادهايش مستقيما روي نحوه كاردكرد سيستم تاثير مي گذارد و كوچكترين ايراد آن باعث عدم كاردكرد كامپيوتر مي گردد .

 

قسمت هاي روي برد به شرح زير مي باشد :

 

1-   سوكت مخصوص CPU : كه در مادربرد هاي 486  و پنتيوم به صورت مربع بوده , ولي در پنتيوم 2  به صورت كارتي مي باشد . نوع سوراخ هاي سوكت هاي 486  موازي بوده و در سوكت هاي پنتيوم سوراخ ها به صورت اريب مي باشد . هر دو داراي ضامني جهت وصل كامل دارند .

 

2-   اسلات ها ( SLOT ) يا شيارهاي گسترشي : توانايي مادربرد را گسترش مي دهند . اسلات ها به سه صورت مي باشند : آيزا ( AISA ) -  پي سي آي ( PCI ) -  اي جي پي ( AGP ) كه به ترتيب سريعتر و جديدتر مي باشند .اسلات ها براي نصب انواع برد ها يا كارت ها روي مادربرد طراحي شده اند .

 

3-   ماژول هاي رم : كه جهت نصب رم طراحي شده اند و انواع رم هاي 4  مگابايت , 16 مگابايت , 32 مگابايت , 64 مگابايت , 128 مگابايت و ... در اين ماژول هاي مخصوص خود نصب مي شوند كه داراي ضامني نيز مي باشند .

 

4-   باطري ساعت و تاريخ : اين باطري جهت نگهداري ساعت و تاريخ سيستم در مواقعي كه كامپيوتر خاموش مي باشد گذاشته شده است كه به صورت جعبه اي و سكه اي و خازني قابل تعويض مي باشد .

 

5-   خروجي كيبورد :اين خروجي كه جهت نصب به صفحه كليد طراحي شده به دو صورت معمولي و PS2 مي باشد .

 

6-   خروجي هاي  ONBOARD : بعضي از مادربردها , بردها را به صورت روي برد دارند كه خروجي اين برد ها روي مادر برد خواهند بود .

 

در روي مادربرد جامپرهايي جهت تنظيم ولتاژ و سرعت و نوع سي پي يو وجود دارد كه حتما بايد تنظيم شود , چرا كه در غير اين صورت ممكن است به سي پي يو آسيب برساند .يك سري جامپرها در مادربرد ديده مي شود كه به كيس وصل مي شود . جهت نمايش وضعيت روشن و خاموش بودن LED  هاي روي كيس و كيبورد مي باشد .

 

جعبه مادربرد معمولا شامل يك كابل IDE جهت اتصال به هارد درايو و يك كابل روبان براي اتصال به فلاپي درايو مي باشد .يك سي دي شامل درايورهاي چيپ ست مادربرد كه در صورت داشتن كارت صدا و كارت گرافيك و كارت   LAN به صورت ONBOARD  داراي درايورهاي أن ها نيز خواهد بود .

 

 

 

مادربرد ها مجموعه وسيعي از كانكتورها را در پنل I/O  فراهم مي كنند . به عنوان مثال در مادربرد EPOX 8RDA+  از چپ به راست داريم : كانكتور داخل رنگ آبي كم رنگ يك كانكتور ماوس PS/2  مي باشد . كانكتور داخل رنگ ارغواني يك كانكتور كيبورد PS/2 مي باشد . دو كانكتور داخل رنگ سبز كانكتورهاي  USB 2.0  مي باشند . كانكتور داخل رنگ  قرمز كانكتور پورت پارالل ( موازي ) مي باشد ( LPT ) . دو كانكتور داخل رنگ زرد كانكتورهاي پورت سريال ( COM1, COM2 ) هستند . كانكتور داخل رنگ نارنجي كانكتور RJ45 LAN  مي باشد . دو كانكتور داخل رنگ سبز دو كانكتور اضافي  USB 2.0  مي باشند . كانكتور داخل رنگ صورتي براي ميكروفن مي باشد . كانكتور داخل رنگ آبي كانكتور خط ورودي كارت صداي  BUILT IN و كانكتور داخل رنگ سبز كانكتور خط خروجي كارت صداي BUILT IN   مي باشد .

 

 

 

اتصال وسايل از طريق كانكتور  USB  به خاطر راحتي در استفاده روز به روز گسترش پيدا مي كند و از آنجا كه وسايل به صورت گردان مي توانند به همديگر زنجيره اي وصل شوند , بنابراين كانكتورهاي  USB تمام شدني نيستند . اما استفاده از يك پرينتر يا سيستم BACK UP درايو نوار در پورت پارالل غير معمول نيست يا اينكه كانكتورهاي PS/2 كيبورد و ماوس جهت استفاده كيبورد و ماوس .

 

كانكتورهاي روي پنل I/O هنگامي كه مادربرد نصب مي شود از پشت كيس كامپيوتر برآمدگي دارند , بنابراين اين كانكتورها بدون باز كردن كيس كامپيوتر قابل دسترسي هستند .

 

براي كارايي بهتر, سي دي رايتر و هارددرايو نبايد روي يك IDE نصب شوند . جعبه مادربرد  شامل يك كابل IDE است . بنابراين يك كابل IDE ديگر بايد جداگانه خريده شود . در شكل زير يك كابل     IDE با طول 18  اينچ  استاندارد با كيفيت بالا -  BELKIN -  ديده مي شود . كانكتورهاي كابل جهت نشان دادن محل اتصال هر كدام  رنگ هاي متفاوتي را دارند . آبي براي  مادربرد -  سياه براي وسيله MASTER IDE  و خاكستري براي وسيله SLAVE IDE  .

 

 

 

مادربرد هاي  DDR :  نوع جديد مادربردها كه علاوه بر دارا بودن اسلات هاي AGP  ماژول هاي حافظه DDR  را نيز ساپورت مي كنند .

 

مادربرد هاي  SDRAM  : نوع قديمي مادربردها كه شامل اسلات هاي ISA   مي باشد .

 

مادربرد هاي  RAID  : نوعي از مادربردها كه استفاده از دو هارددرايو را به صورت  parallel  فراهم مي كند .

 

نحوه انتخاب يك مادربورد  :

 

انتخاب مادربرد، يكي از تصميمات مهم در زمان تهيه و يا ارتقاء يك كامپيوتر است. انتخاب فوق ، علاوه بر تأثير مستقيم بر عملكرد فعلي سيستم ، بيانگر انعطاف سيستم در زمان ارتقاء نيز مي باشد. قابليت هاي فعلي يك كامپيوتر و پتانسيل هاي ارتقاء آن در آينده ، جملگي به نوع مادربرد انتخابي بستگي خواهد داشت. امروزه بر روي مادربردها ، پورت هاي پيشرفته اي نظير  Fireware (IEEE 1394)و يا USB 2/0 و حتي كارت هاي ( تراشه ) صداي شش كاناله و كنترل هاي RAID وجود داشته كه مي توان از آنان در زمان ارتقاء سيستم و بدون نياز به نصب امكانات جانبي ديگر ، استفاده بعمل آورد .

 

درزمان انتخاب يك مادربرد همواره سوالات متعددي در ذهن تهيه كننده ( خريدار ) مطرح مي گردد: مادربردها چگونه با يكديگر مقايسه مي گردند ؟ پارامترها ي سنجش و وزن هر كدام چيست؟ ( پردازنده ها ، نوع تراشه ها ، نحوه ارتباط با دستگاههاي ذخيره سازي)  . معيار انتخاب يك مادربرد چيست ؟ Chip set هاي يك مادربرد بيانگر چه واقعيت هائي مي باشند ؟ امكانات يك مادربرد چه تاثيراتي را در حيات فعلي و آتي سيستم بدنبال خواهد داشت؟ ميزان كارايي و كيفيت يك سيستم تا چه ميزان وابسته به پتانسيل هاي مادربرد مي باشد ؟ موارد فوق ، نمونه سوالاتي است كه در زمان انتخاب يك مادربرد در ذهن تهيه كنندگان مطرح مي گردد .

 

در اين جا  قصد داريم به برخي از پرسش هاي متداول در زمينه انتخاب يك مادربرد پاسخ داده و از اين رهگذر با ضوابط و معيارهاي انتخاب صحيح يك مادربرد بيشتر آشنا شويم .

جايگاه مادربرد  :

 

مادربرد ، پردازنده و حافظه سه عنصرحياتي در كامپيوتر بوده كه در زمان انتخاب مادربرد، سرنوشت پردازنده و حافظه نيز بنوعي رقم خواهد خورد. انتخاب مناسب يك مادربرد از جمله تصميمات مهمي است كه دامنه آن گريبانگير تجهيزات سخت افزاري ديگر نيز خواهد شد .

 

 انتخاب يك مادربرد قديمي و از رده خارج ( ولو اينكه در حال حاضر پاسخگوي نيازها   وخواسته ها باشد ) مي تواند زمينه بروز مسائل متعددي در ارتباط با ارتقاء و افزايش توان عملياتي كامپيوتر در آينده را بدنبال داشته باشد . فراموش نكنيم ما كامپيوتر را نه بخاطر خود بلكه بخاطر اجراي برنامه ها ( در حال حاضر و آينده) تهيه مي نماييم .

 

ويژگي ها ي مهم  :

 

از مهمترين ويژگي هاي مرتبط با مادربرد، مي توان به موارد زير اشاره نمود :

 

Chip Set مادربرد ، عملياتي حياتي و مهم نظير روتينگ داده از هارد ديسك به حافظه و پردازنده را انجام و اين اطمينان را بوجود مي آورد كه تمامي دستگاههاي جانبي و كارت هاي الحاقي, قادر به گفتگو ( ارتباط) با پردازنده مي باشند . توليد كنندگان مادربردها ، با افزدون چيپ ست هاي متفاوت بر روي مادر برد توليدي خود نظير كنترلر RAID و پورت هاي Fireware ، قابليت ها ي مادربرد توليدي خود نسبت به ساير محصولات مشابه را نشان مي دهند .

 

چيپ ست هاي موجود بر روي يك مادربرد ، باعث اعمال محدوديت در رابطه با انتخاب نوع پردازنده ، حافظه و ساير تجهيزات جانبي ديگر نظير كارت گرافيك ، كارت صدا و پورت هاي USB 2/0 مي گردد. ( برخي از امكانات فوق نظير كارت صدا ، مي تواند بعنوان پتانسيل هاي ذاتي همراه  مادربرد ارائه گردد) .

 

اغلب مادربردهايي كه از يك نوع مشابه Chip set استفاده مي نمايند ، ويژگي هاي متعارفي را به اشتراك گذاشته ( به ارث رسيده از Chip set) و كارايي آنان در اكثر موارد مشابه مي باشد .

 

آگاهي از نوع پردازنده ، حافظه ، سرعت كنترل كننده IDE ، كارت گرافيك و صدا ، مي تواند كمك مناسبي در خصوص انتخاب مادربرد را ارائه نمايد (خصوصا در موارديكه از Chip set  مشابه استفاده مي گردد) .

 

پردازنده  :

 

 توليد كنندگان مادربرد در برخي حالات ، فهرست مادربردهاي توليدي خود را بر اساس نوع سوكتي كه مادربرد حمايت مي نمايد ، ارائه مي نمايند. مثلا سوكت 478 براي P4 و سوكت A براي Athlon  .

 

در اكثر كاربردهاي تجاري ، كاربران تفاوت مشهودي را در ارتباط با سرعت بين دو پردازنده Athlon  و P4 مشاهده نمي نمايند در حاليكه ممكن است تفاوت قيمت آنان مشهود باشد . بهرحال نوع و سرعت پردازنده اي كه مي تواند همراه يك مادر برد استفاده شود ، يكي از نكات مهم در رابطه با انتخاب مادربرد است.

 

حافظه  :

 

 امروزه اكثر مادربردها از حافظه هاي SDRam DDR (Double Date Rate)  استفاده مي نمايند . البته هنوز مادر بردهايي نيز وجود دارد كه از RDRAM يا Rambus استفاده مي نمايند . (تعداد اين نوع از مادربردها اندك است) .حافظه هاي DDR داراي سرعت هاي مختلفي بوده و پيشنهاد مي شود كه سريعترين نوعي را كه مادربرد حمايت مي نمايد ، انتخاب گردد .توليد كنندگان مادربرد ، حافظه هاي DDR را بر اساس سرعت Clock و يا پهناي باند تقسيم مي نمايند . سرعت اين نوع از حافظه ها ( DDR)

 

به صورت زير مي باشد :

 

PC2700(DDR333) 

PC2100 (DDR266)

(DDR200 ) aka PC1600) DDR400)PC3200

 

بردهايي كه از RDRAM استفاده مي نمايند داراي Chip set اينتل 850  يا  E850 مي باشند . اين نوع از حافظه ها ( RDRAM ) مي بايست بمنظور افزايش كارايي ، بصورت زوج بر روي مادربرد استفاده شده و اسلات هاي خالي توسط CRIMM تكميل (پر) گردند . حافظه ها ي   RDRAM، قادر به تامين پهناي باند بالاي مورد نياز برنامه هايي با حجم عمليات سنگين در ارتباط با حافظه ، مي باشند .( برنامه هاي ويرايش فيلم هاي ويديوئي و يا بازيهاي سه بعدي گرافيكي) .قيمت حافظه هاي RDRAM نسبت به حافظه هاي DDR دو برابر است .  حافظه هاي RDRAM در حال حاضر با دو سرعت متفاوت ارائه مي گردند : PC800 و PC1066 . در صورت انتخاب پردازنده اي از نوع P4 كه بر روي BUS با سرعت 533 مگاهرتز اجراء مي گردد ، سرعت بيشتر پردازنده  معيار  اصلي انتخاب  قرار گيرد . در زمان  انتخاب حافظه ، مي بايست تعداد

 

سوكت هاي DIMM و RIMM موجود بر روي مادربرد بهمراه حداكثر حافظه قابل نصب بر روي آن دقيقا

 

 بررسي گردد .

صدا و گرافيك  :

 

 اكثر مادربردهاي موجود داراي كارت صدا بوده و بندرت مي توان مادربردي را يافت كه فاقد اين قابليت باشد . آخرين مدل مادر بردها داراي چيپ ست ديجيتالي صداي 6 كاناله بوده كه براي بازي ها و فايل هاي MP3 مناسب تر مي باشد . در صورتيكه قصد نصب يك كارت صدا بر روي مادر برد بمنظور افزايش كيفيت صدا وجود داشته باشد ، مي توان با استفاده از Jumper و يا BIOS سيستم ، كارت صداي موجود بر روي مادربرد (OnBoard) را غير فعال و از كارت صداي مورد نظر خود استفاده نمود .

 

در صورتيكه بخواهيم از بازي هاي كامپيوتري استفاده نمائيم كه داراي گرافيك سه بعدي مي باشند ، مي بايست كارت گرافيك موجود بر روي مادربرد را غيرفعال و يك كارت گرافيك متناسب با نوع نياز را بر روي مادر برد نصب نمود . در اين رابطه لازم است به اين نكته دقت شود كه مادربرد انتخابي داراي اسلات AGP باشد. امروزه اكثر كارت هاي گرافيكي موجود از اسلات AGP بمنظور ارتباط با كامپيوتر استفاده مي نمايند .

 

نحوه ارتباط با دستگاههاي ذخيره سازي  :

 

 اكثر مادربردها ، با استفاده از يك كنترلر IDE از درايوهاي ATA/100 يا ATA/133 پشتيباني مي نمايند . بر اساس مطالعات انجام شده، تفاوت بين دو استاندارد فوق ، بسيار ناچيز بوده و اين امر نمي تواند تاثير چنداني در رابطه با انتخاب يك مادربرد را داشته باشد .

 

واحد پردازش مركزي  ( CPU )  :

 

كنترل كننده مركزي كامپيوتر مي باشد كه به كليه قسمت هاي كامپيوتر رسيدگي مي نمايد و عمل پردازش را انجام مي دهد . اين قطعه پردازشگر اصلي كامپيوتر است و در واقع تعيين كننده نوع كامپيوتر مي باشد . در حال حاضر CPU هاي پنتيوم رايج است كه انواع آن پنتيوم II  , III , IIII  مي باشند .

 

CPU ها داراي ابعادي  حدود 5 * 5 سانتي متر و با ضخامتي حدود 2 ميلي متر مي باشند . CPU  بر روي برد اصلي در جاي مخصوص خود نصب مي شود . سرعت CUP با واحد مگاهرتز معرفي مي شود . اين پردازنده داراي مدار الكترونيكي گسترده و پيچيده است كه به انجام دستورات برنامه هاي ذخيره شده مي پردازد بخش هاي اصلي CPU حافظه و واحد كنترل و واحد محاسبه و منطق هستند . در بخش حافظه كار ذخيره سازي موقت دستورها و يا داده ها در داخل ثبات ها ياregister  ها  انجام مي شود .واحد كنترل با  ارتباط  با بخش هاي مختلف سي پي يو كار هدايت و كنترل آن ها را بر عهده دارد . واحد محاسبه و منطق( ALU ) كار انجام توابع حسابي و مقايسه اي و منطقي را بر عهده دارد .

 

از ميان انواع سي پي يوهاي AMD  و اينتل كه بازار را در چنگ خود دارند پردازنده athlon  از AMD  ارزانتر و سريعتر و با كيفيت تر از پردازنده هاي اينتل مي باشد .

 

 

 

مقايسه پردازنده Athlon  و  Duron :

 

Duron  يك پردازنده 200FSB(FSB:Front  Side  Bus)  است (200 مگاهرتز)

 

پردازنده Duron 1.3 GHz   حتي وظايف سخت را به خوبي انجام مي دهد . Athlon  XP تا Athlon  XP  2600+  يك پردازنده  266FSB  است . از  Athlon  XP  2500+  به بالا  333FSB  است . از Athlon  XP  3000+  به بالا  400FSB  مي باشد ( از روي هم افتادن ها معلوم مي شود كه دو پردازنده هم سرعته مي توانند داراي FSB هاي متفاوتي باشند ) . Athlon XP 1700+   يا  1800+تقريبا معادل و كمي قدرتمندتر از  AMD Duron 1.3 GHz  مي باشد .

 

دو مطلب در مورد اينكه پردازنده با چه FSB اي را استفاده كنيم , اهميت دارد : اول اينكه  مادربرد  بايد كاملا FSB پردازنده را ساپورت كند ( هر مادربردي حداكثر تا يك حدFSB   را ساپورت مي كند ) . دوم اينكه RAM بايد در همان سرعت FSB پردازنده كار كند . مثلا :

 

پردازنده  200FSBبايد با PC1600RAM  استفاده شود .

 

پردازنده 266FSB  بايد با PC2100RAM استفاده شود .

 

پردازنده 333FSB  بايد با PC2700RAM استفاده شود .

 

پردازنده 400FSB  بايد با PC3200RAM استفاده شود .

 

اما احتمال دارد كامپيوتر با سرعت FSB پردازنده و سرعت RAM غير مطابق با آن اسمبل شود  مانند پردازنده 266FSB  با  PC2700RAM . اين مجموعه هم كار مي كند زيرا  BIOS  به سرعت كلاك حافظه اجازه مي دهد كه به صورت تفاضلي با سرعت FSB  پردازنده ست شود . بنابراين  اين دو قطعه با هم به خوبي كار مي كنند .

 

پردازنده پنتيوم و پنتيوم 4 و پنتيوم 3 :

 

پنتيوم 3 و پنتيوم 4  پردازنده هاي بسيار خوبي هستند . كمي قبل پردازنده AMD  در مواردي مانند كيفيت خوب به نظر نمي رسيد . و مشكلات سازگاري داشت . بخصوص با كارت ويدئوهاي مخصوص . امروزه كيفيت و سازش پذيري AMD Athlon  مساوي با پنتيوم 3 و پنتيوم 4 است . وقتي تمام موارد با هم مساوي اند , پس بهتر است به سمت خريد AMD Athlon  برويم كه ارزانتر است .

 

 

انواع مادربردها

شكل دهنده ساختار (form factor) هر مادر بورد شكل كلي آنرا توصيف مي كند. يعني چه نوع منبع تغذيه و يا كيسي با آن قابل استفاده است. همچنين معرف ساختار فيزيكي آن نيز هست. براي مثال يك شركت مي تواند 2 نوع مادربورد توليد كند كه اساسا" كاركردي يكسان دارند اما ساختار آنها (form factor) متفاوت است. و تنها تفاوت واقعي ميان آنها طرح بندي فيزيكي آن هاست يعني مكان قرار گيري اجزاي مادربورد و غيره... . در واقع بسياري از كمپاني ها از اين رويه استفاده مي كنند براي مثال يك نسخه baby AT دارند و يك نسخه ATX.

: انواع مادربردها

AT and Baby AT

 

تا همين اواخر نسخه AT و baby AT رايج ترين شكل ساختاري مادربوردها بودند. اين دو نسخه عمدتا" در پهناي مادر بورد با هم فرق دارند بردهاي كامل و قديمي تر AT 12 سانتيمتر پهنا دارند اين بدين معنا است كه نوعا" نميشود آنها را با كيسهاي متداول mini desktop يا mini tower استفاده كرد.

مادربوردهاي بسيار اندكي در بازار وجود دارد كه از ساختار full AT بهره ميبرد. مورد استفاده اين نوع شكل ساختاري مادربورد در مورد كامپيوترهاي قديمي تر مثل 386 يا قبل آن كاملا" متداول تر است.

صرف نظر از محدوديت اين نوع مادر بورد (FULL AT ) در بكارگيري با كيس هاي كوچكتر. مشكل بزرگتر اين است كه درصد زيادي از سطح اين مادر بورد بر روي مكان قرار گيري درايو ها مي افتند كه اين باعث سختي كار در هنگام نصب سخت افزار؛ اشكال زدايي و بروز رساني مي گردد. مادر بوردهاي AT در سال 1997 از رايج ترين هاي بازار بودند. بعد از گذشت 3 سال با فشاري كه شركت اينتل بر بازار وارد كرد نوع ATX بر AT غلبه كرد و از آن موقع رايج ترين نوع شكل و ساختار مادربوردهاي در سيستمهاي كامپيوتري ATX است. فرمهاي AT و baby AT قرار نيست جايي بروند (از بازار خارج شوند) چون هنوز تعداد زيادي كيس AT و منبع تغذيه و مادربورد از اين نوع در بازار وجود دارد. اين نوع كيس هاي به بروز رساني احتياج دارند و به عقيده من ]نويسنده[ حداقل بعضي از شركتها به توليد مادر بورد هايي در اين نوع فرم ساختاري و متناسب با تكنولوژي جديد براي پوشش نياز بازار ادامه خواهند داد.

يك مادر بورد از نوع baby AT8.5 سانت پهنا و اسما" 13 سانتي متر طول دارد. اندازه كوچك شده اين نوع مادر بورد در اغلب كيسها به معني روي هم قرار گيري كمتر اين بورد بر روي درايو ها است.گرچه هنوز مقداري روي هم افتادگي مادربورد و ساير قطعات در جلوي كيس وجود دارد. سه سوراخ پيچ بر روي برد است اولي در قسمت عقبي نزديك شكافهاي bus و كانكتور كي بورد دومي تقريبا وسط برد. و سومي در قسمت جلويي برد جايي كه درايوها پيچ مي شوند قرار دارد.

يكي از مشكلات بورد baby AT اين است كه بسياري از آنها با كاهش اندازه سبب كاهش قيمت خود ميشوند؛ در حالي كه پهنا اين نوع بورد استاندارد است. بوردهاي جديدتر از اين نوع تنها 11 و حتي 10 سانتي مترطول دارد و اين مسئله مي تواند منجر به مشكل شود چون خط سوم سوراخ هاي پيچ مادر بورد با سوراخ پيچ روي كيس روي يك خط قرار نمي گيرد. بعضي شركتها اين خط سوم را از نظر طولي كاهش ميدهند يا بطور كلي آنرا حذف مي كنند. خوشبختانه هميشه مي شود با همان 2 صف اول سوراخهاي پيچ ؛ مادر بورد را روي كيس محكم كرد و بعدا براي رديف سوم از پيچ سر خم استفاده كرد .

مادربوردهاي baby AT با شكل ظاهري شان و وجود يك كانكتور واحدي با سايز كامل كه به مادربورد لحيم شده شناخته مي شوند. اتصال دهندهاي در گاههاي سريال و موازي هم اغلب ضميمه برد است كه بوسيله كابلهايي از ميان كانكتورهاي فيزيكي روي كيس به پينهايي روي مادر بورد وصل ميبشود.

در مادربوردهاي baby AT و AT سوكت پردازش گر اسلاتها و سوكتهاي حافظه در قسمت جلوي مادر برد. و كارتهاي توسعه جوري طرحراحي شده كه در طول آنها قرار مي گيرد. زماني كه اين مادر بوردها در حدود 10 سال قبل توليد ميشد. كارايي خوبي داشتند؛ چيپهاي حافظه و پردازشگر كوچك بودند و همراه برد بودند (جدا نبودند) و وجود مانع بدليل كمي جاي روي مادر بورد مشكلي نبود. اما الان ما حافظه هايي روي سوكت SIMM/DIMM داريم كه مستقيما هم بر روي مادر بورد وجود ندارند و پردازندهاي بزرگتري با فن ها و هيت سينك هاي بزرگي كه بر روي آنها سوار ميشود. چون پردازنده در همان جاي (شكافهاي حافظه) هست نتيجه اين ميشود كه هيت سينك و فن پردازنده جاي 3 شكاف توسعه را روي مادر بورد مي گيرد . بسياري از فرمهاي جديد مادربوردهاي AT سوكتهاي SIMM/DIMM را از سر راه برداشته اند اما مشكل جايگيري پردازنده هنوز هست. فرم ATX براي حل همين مشكل طراحي شد.

ATX and Mini ATX

 

ساختار ATX بعد از سالها؛ تغير چشمگيري در طراحي كيس و مادر بورد بود؛ كه توسط شركت اينتل در سال 1995 انجام گرفت. بعد از 3 سال؛ سرانجام ساختار ATX بر AT غلبه كرد و الان به عنوان انتخاب پيش فرض براي سيستمهاي نوين در نظر گرفته مي شود. گرچه هنوز مادربوردهاي AT بخاطر سازگاريشان با سيستمهاي قديمي خانگي و سيستمهاي موجود در مغازها از انواع رايج هستند. مادربوردهاي Pentium Pro جديد و Pentium II بيشتر از فرم ATX استفاده مي كنند (تعجبي ندارد چون Pentium II جديدترين نوع پردازنده هست و از جديدترين خوانواده چيپستها هم استفاده مي كند). شركت اينتل براي ماركهاي معروف و اصلي بازار؛ مادربورد توليد مي كند و تنها هم از فرمت ATX استفاده مي كند.

فرمت ATX چندين مزيت مهم در مقايسه با فرمهاي قديمي تر مادر بورد دارد. اين نوع فرمت (ATX) بسياري از نارضايتي سازندگان قطعات كامپيوتري را كه مجبور بودند با آن كنار آيند بر طرف مي كند

همانطور كه فرمت baby AT پا به سن گذاشته است به همان نسبت به طور روز افزوني در بر طرف كردن نيازهاي مادربورد هاي جديد و طراحي چيپ ست ها ناتوان شده است . از آن زمان فرمت ATX تغيراتي را نتنها نسبت به مادر بوردها بلكه در طراحي كيسها و منبع تغذيه نيز بوجود آورد. در زير بعضي از اين تغييرات بررسي ميشود.

 

Integrated I/O Port Connectors (كانكتور پورت درخواست وقفه يكپارچه شده با مادربورد):

مادربورد Baby ATسرهاي كانكتوري روي خود دارند كه با كابلي كه به آنها وصل ميشود موجب اتصال آنها با درگاههاي سريال و موازي كه روي كيس پيچ شده مي گردد. اما ATX اين كانكتورها را مستقيما بصورت لحيم شده روي خود دارد كه موجب سهولت نصب؛ كاهش قيمت تمام شده ؛پايداري بيشتر و استاندارد بودن بيشتر مادربورد ميشود.

ا

Integrated PS/2 Mouse Connector (درگاه اتصال موس PS/2 يكپارچه با مادربورد):

در بسياري از مادر بوردهاي نوع baby AT يا پورت موس PS/2 وجود ندارد يا اگر شما نياز داشته باشيد درست مانند همان كانكتورهاي سريال و موازي بايد بوسيله يك كابل از سري كه روي مادربورد براي درگاه PS/2 هست آنرا به درگاه موس روي كيس وصل كنيد.در صورتي كه فرمهاي ATX اين پورت PS/2 را روي خود مادربورد دارند.

Reduced Drive Bay Interference (واسط ديسك گردان ساده شده):

چون اين نوع فرمت (ATX) ضرورتا نسبت به فرم BABY AT 90 درجه چرخش در محل قرار گيري دارد خيلي كمتر با محل قرار گيري درايو ها تداخل پيدا مي كند و نتيجتا دستيابي راحتر و خنك ماندن بيشتر بورد را موجب ميشود.

Reduced Expansion Card Interference (كاهش واسط هاي كارتهاي توسعه):

سوكت پردازنده و اسلاتها و سوكتهاي حافظه از قسمت جلويي برد به قسمت سمت راست برد نزديك منبع تقذيه اتقال داده شده است. اين جابجايي مشكلي كه بردهاي نوع AT در كمبود جا داشته اند را برطرف كرده و اجازه استفاده از كارتهايي با طول زياد را در بيشتر شكافهاي باس (PCI SLOT) ميدهد.

Better Power Supply Connector (كانكتورهاي بهتر براي منبع تغذيه):

مدل ATX از يك كانكتور 20 پيني بجاي 2 كانكتور 6 پيني روي BABY AT كه به دليل شباهت زياد باعث سردرگمي هم ميشود؛ بهره ميبرد. در مدل ATX شما ديگر شما خطر برعكس زدن كابل كه اكثر كاربران خانگي با آن آشنا هستند و منجر به صدمه به مادربورد ميشود را نداريد.

"Soft Power" Support (پشتيباني از خاموش كردن امن):

منبع تغذيه در مدلهاي ATX از طريق ارسال سيگنال از مادر بورد روشن و خاموش مي شود نه بصورت كليد خاموش و روشن فيزيكي. و اين موجب ميشود كه سيستم از طريق نرم افزاري روشن يا خاموش شود و اين مديريت بهينه منبع تغذيه و برق رساني را بدنبال دارد. براي مثال با يك مدل ATX شما مي توانيد ويندوز 98 را برنامه ريزي كنيد كه هنگامي كه دستور خاموش كردن سيستم را به آن ميدهيد سيستم واقعا خاموش شود.

 

3.3V Power Support (پشتيباني از ولتاژ 3.3):

مادر بوردهاي مدال ATX از جريان برق 3.3 ولت منبع تقذيه پشتياني مي كنند . اين ولتاژ در بيشتر پردازندهاي جديتر مورد استفاده است و موجب صرفه جويي در هزينه ميشود زيرا نياز براي تغيير جريان از 5 ولت به 3.3 ولت از ميان رفته است.

 

Better Air Flow (تهويه هواي بهتر):

منابع تغذيه مدل ATX طوري طراحي شده اند كه جريان هوا را بجاي بيرون فرستادن به درون كيس مي دمند. اين بدين معناست كه جريان هوا بجاي مكيده شدن به داخل از شكافهاي كوچك كيس به بيرون ميزند و اين مانع جمع شدن گرد و غبار بر روي قطعات مي گردد. بعلاوه چون سوكت پردازنده روي مادربورد درست كنار منبع تغذيه است. فن مورد استفاده براي منبع تغذيه ميتواند باعث خنكي پردازنده هم بشود. در بسياري از حالات اين مورد مي تواند باعث برطرف كردن نياز به فن پردازنده شود (البته بصورت بدي غير قابل اطمينان است). در هر صورت خصوصيات مدل ATX اين اجازه را به فن ميدهد كه جريان هوا را به داخل يا خارج كيس هدايت كند.

 

Improved Design for Upgradeability (طراحي بهينه براي قابليت ارتقا پذيري بيشتر):

به طور خلاصه چون مدل ATX جديترين طراحي را دارد. گزينه اي براي آينده در نظر گرفته ميشود. علاوه بر آن طراحي آن قابليت ارتقا را آسانتر مي نمايد زيرا در اين نوع مادربورد دسترسي به اجزاي مادربورد بسيار راحتر و موثر تر است..

+ نوشته شده در  جمعه 1386/03/25ساعت 16:47  توسط iaxxoi  |